Wroeten en ontmoeten in de buurttuin

Wroeten en ontmoeten in de buurttuin

REPORTAGE | Saaie groenstroken in dorpen en wijken krijgen steeds meer kleur. Niet alleen omdat gemeenten hier steeds meer voor openstaan, maar vooral omdat er steeds meer enthousiaste buurtbewoners zijn die de handen uit de mouwen willen steken.

Tuurlijk, lekker in de aarde wroeten is hartstikke leuk en ontspannend. Net als het oogsten van je (gratis!) groenten en fruit, trouwens. Maar buurttuinen hebben vaak een veel hoger doel: de biodiversiteit in de buurt vergroten. Net als de sociale cohesie. Groen doen op meerdere niveaus dus!

Vanalles te leren en beleven

Hoe dan? Daar weet Leonie Ruissen uit Breda alles van. Ze startte in haar stad de Paradijstuin; een plek om duurzaam te tuinieren, maar vooral om met anderen te delen.

Aan de ene kant wordt ze omgeven door een Tiny Forest, aan de andere kant staan de bloemen van de buurttuin prachtig in bloei. Verschillende groene initiatieven gaan hier samen: “We gebruiken hetzelfde water, dezelfde elektra. Met z’n allen maken we gebruik van de grond en zorgen dat er weer van alles te leren en beleven valt voor mens en dier”, zegt Ruissen.

‘Hoe jonger je in contact komt met de natuur, hoe meer respect je er later voor hebt’ – Leonie Ruissen, oprichter Paradijstuin

De kunstenares leeft duurzaam. In haar tuin is dan ook niets nieuw; zelfs de meeste zaden komen weer van eigen planten. “Ik krijg veel spullen, zoals deze oude container en de balken van de overkapping. Ook de picknicktafels kreeg ik van vrienden. En ik speur veel op Marktplaats, bijna alles is wel tweedehands te vinden.”

Workshops

Het is een manier van leven die ze wil delen. Met de buurt, met name met kinderen. Zo organiseert de Bredase workshops rondom milieueducatie en recycling. “Ik vind het heel leuk om kinderen in contact te brengen met buiten spelen in de natuur. Door ze te laten zien hoe groenten groeien bijvoorbeeld, of ze te laten knutselen met gebruikte materialen. Door hier te zijn, leren ze automatisch al. Ik geloof: als je op jonge leeftijd al in contact komt met de natuur, hoe meer respect je ervoor hebt op latere leeftijd.”

De Paradijstuin ©Leonie Ruissen
Iedereen welkom

Samen leren doen ze ook bij de plukspeeltuin in Hooge Zwaluwe. Met enerzijds een natuurlijke speeltuin en aan de zijde langs het fietspad een plek met onder andere groenten, fruit, kruiden en bijenkasten. Een plek waar iedereen welkom is om te plukken én te helpen. 16 vrijwilligers, voornamelijk uit de buurt, onderhouden hier wekelijks de tuin.

Zo kweekt buurtbewoner Frans de planten en samen met Ad maakte hij van oude pallets weer bankjes. “Het is echt een plek waar we van elkaar leren. Hoe je natuurinclusief kunt tuinieren bijvoorbeeld”, zegt vrijwilliger Heleen. En naast tuinieren, is ook hier het samenkomen belangrijk, zo vertelt buurtbewoner Lieve: “Veel van de mensen kende ik nog niet, maar in de korte tijd bouw je een sterke band met elkaar op.”

‘We doen alles met afvalmateriaal’ – Melang Haarbrink, initiatiefnemer Plukspeeltuin

Circulair tuinieren

Ook in deze  tuin wordt zo circulair mogelijk getuinierd. Alles gebeurt met de hand en er wordt geen kunstmest gebruikt, maar paardenmest uit de buurt. Ook wordt er niet gespit, maar alleen de bovenste laag van de aarde omgedraaid. De vrijwilligers willen ook hun eigen compost gaan maken. “We doen alles met afvalmateriaal. Een oude kapotte eik die onlangs is gekapt, is naar onze pluktuin gereden en daar kunnen mensen nu op zitten”, zegt initiatiefnemer en vrijwilliger Melang Haarbrink. Ook wordt de nabijgelegen school betrokken.

En die behoefte om te zien waar ons voedsel vandaan komt, neemt toe in heel Nederland. Het is een verklaring voor het ontstaan van dit soort burgerinitiatieven, laat onder andere onderzoek van Alterra Wageningen zien. Daarnaast is het ook het laagdrempelige, waarom de pluktuin volgens de Zwaluwse Haarbrink zo’n succes is. “Alles mag en je moet niks. Je mag er zijn wie je bent. Ik denk dat dat mensen aanspreekt.”

Net als de dorpsbewoners bouwt ook Leonie Ruissen voorlopig nog wel verder aan haar tuin. Zo komt er nog een hekje omheen en een rolstoelpad bij. “Ook heb ik nog een oude pizzaoven die ik ga opknappen. Ik hoop dat dit een plek wordt in de wijk waar lekker veel gaat plaatsvinden en waar mensen elkaar gaan ontmoeten.”

De Paradijstuin © Leonie Ruissen

Ook groene vingers maar geen buurttuin waar je bij lost kunt gaan? Hier 5 tips voor meer beestjes in je eigen tuin:

1. Plant botanische, liefst inheemse bloemen
2. Voeg daar ook bomen en struiken aan toe. Niet zo’n grote tuin? Kies dan voor een aantal heesters
3. Voeg water toe in de vorm van een vijver, grote teil of waterornament
4. Bewaar afgevallen of afgezaagde takken en stapel ze op
5. Maak je eigen composthoop van (snoei)afval uit je tuin

Heb je alleen een balkon? Geen nood. Met deze tips van hovenier Marcel van Oorschot en milieujurist Riquette van de Pol kun je die ook vergroenen.

Caroline van Schubert

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *